Κωνσταντίνος Μάνος

Κωνσταντίνος Μάνος

Η Έκθεση

Οι εμπειρίες της παιδικής ηλικίας μάς επηρεάζουν βαθιά και μπορούν στην πορεία της ζωής μας να μας κατευθύνουν προς ένα ταξίδι αναζήτησης. Για τον Μάνο, ήταν οι ιστορίες για τη «χαμένη Εδέμ» των γονιών του, το νησί της Αφισιάς στη Θάλασσα του Μαρμαρά, που πυροδότησε τη φαντασία του. Ήταν η ζωή που εκείνοι έχασαν, μαζί με όλα τους τα υπάρχοντα κατά την έξοδο των ελλήνων προσφύγων από την Τουρκία το 1922. Ως μετανάστες στις Η.Π.Α., η νοσταλγία των γονιών του για τη ζωή τους στο χωριό, τον ώθησε να ταξιδέψει, να ανακαλύψει και να καταγράψει την αγροτική ζωή της Ελλάδας στις αρχές της δεκαετίας του 1960.

Αυτό που αρχικά μπορεί να ήταν μια νοσταλγική και ίσως ακόμη και μια ρομαντική αντίληψη της επιστροφής στις ρίζες της οικογένειάς του, τελικά οδήγησε τον Μάνο στα απομακρυσμένα χωριά και νησιά της Ελλάδας, όπου αντιμετώπισε μια εικόνα φτώχειας, απομόνωσης και βαθιά ριζωμένων παραδόσεων. Ακολούθησε τους αμετάβλητους κύκλους του μόχθου, των κακουχιών, της χαράς, της γιορτής και της τελετουργίας του θανάτου και μέσα από αυτά έπλεξε ένα μωσαϊκό ζεστής ανθρωπιάς και βυθισμένης στο σκοτάδι παρηγοριάς. Πρόκειται για έναν ποιητικό μετασχηματισμό της καθημερινής και μερικές φορές σκληρής ζωής, σε μαγικές εικόνες. Με ενδοσκόπηση και ταπεινότητα επιτρέπει στους πρωταγωνιστές του να αποκαλυφθούν, και με το πάτημα του κλείστρου και τις κλασσικές του συνθέσεις, μας οδηγεί σε καθολικές αλήθειες και έννοιες.

Η προσέγγισή του είναι τόσο εκλεπτυσμένη και οξυδερκής, που πολλοί άνθρωποι μένουν μόνο στην εθνογραφική πτυχή του έργου του. Κι ενώ αυτή με το χρόνο θα αποδεικνύεται πολύτιμη, παραμένει ωστόσο ως το εξωτερικό ένδυμα της ψυχής ενός λαού του οποίου αποκαλύπτεται η επιμονή, η υπερηφάνεια, η αξιοπρέπεια και οι βασικές αξίες. Χωρίς τεχνάσματα και με πόση απλότητα, εκθέτει ο Μάνος την ανθρώπινη πολυπλοκότητα!

Ο Μάνος λειτουργεί βέβαια, βάσει της ανθρωπιστικής φωτογραφικής παράδοσης του Henri Cartier-Bresson. Κάθε εικόνα φέρει μια πλειάδα εννοιών και μοναδικών λεπτομερειών από τις απομακρυσμένες περιοχές της χώρας. Μας δείχνει πως αυτοί οι άνθρωποι, της θάλασσας και της ενδοχώρας, αγωνίζονται μέσα σε ένα περιβάλλον που το χαρακτηρίζεται ως το πεπρωμένο τους. Ενώ την ίδια ώρα, περικλείει στις εξαιρετικές εκτυπώσεις του, το κεφάλαιο της αγροτικής ζωής στην Ελλάδα.

Σε αυτήν τη γιορτή των 50 χρόνων του «A Greek Portfolio» του Κωνσταντίνου Μάνου, υπάρχει μία μοναδική ευκαιρία. Πέρα από τις διάσημες εικόνες του βιβλίου, η έκθεση αυτή δίνει στο κοινό τη σπάνια ευκαιρία να δει το ευρύ φάσμα των εικόνων που ο φωτογράφος δεν συμπεριέλαβε στο βιβλίο, αλλά των οποίων η ποικιλία και το βάθος είναι πράγματι εντυπωσιακά.

Η «αποφασιστική στιγμή» στη φωτογραφία, είναι κρίσιμη και μεγάλης σημασίας για κάθε φωτογράφο. Εξίσου σημαντική είναι και η επιλογή των εικόνων που αφηγούνται την ιστορία τους καλύτερα. Έτσι, η αποκάλυψη του συνόλου των εικόνων που έχουν τραβηχτεί, μας βοηθά να κατανοήσουμε πληρέστερα τη διαδικασία επιλογής, τη μέθοδο εργασίας και τη σκέψη του καλλιτέχνη. Με αυτό τον τρόπο ο Μάνος δεν κάνει μόνο μια ανεκτίμητη δωρεά προς το Μουσείο Μπενάκη, αλλά μας δίνει με ανοιχτή καρδιά την εικόνα της αγροτικής χώρας που κάποτε ήταν η Ελλάδα.

Γιάννης Δήμου

Λεπτομέρειες

Διάρκεια: 15/07/15 – 18/08/15
Εγκαίνια: 15/07/15 στις 21:00
Χώρος: Δημοτική Πινακοθήκη Χίου
Διεύθυνση: Οδός Ανδρέα Συγγρού 1, Χίος

Είσοδος Ελεύθερη

Διοργάνωση: FixTheShadows

Με την αιγίδα: του Υπουργείου Πολιτισμού, Παιδείας και Θρησκευμάτων

Συνδιοργάνωση: Περιφέρεια Β. Αιγαίου, Δήμος Χίου

Υποστήριξη: Μουσείο Μπενάκη,  Εθελοντική Ομάδα Δράσης Χίου «Όμικρον»

Σε συνεργασία: με την Φωτογραφική Λέσχη Χίου

Επιμέλεια: Αλίκη Τσίργιαλου, Κωνσταντίνος Μάνος

Χορηγοί: OCEANKING technical & trading SA, Ναυπηγεία MEGA Technica Ltd, NAVIOS Maritime Holdings, BRIGHT special lighting

Χορηγοί μετακινήσεων: ASTRA Airlines, Hellenic Seaways, Blue Star Ferries

Χορηγοί επικοινωνίας:
Περιοδικά: Photonet
Ιστοσελίδες: Απλωταριά , culturenow.gr
Εφημερίδες:
Τηλεόραση: ΕΡΤΣΚΑΙ
Ραδιόφωνα: Δεύτερο 103,7, Τρίτο 90,9Αθήνα 9.84 , ΣΚΑΙ 100,3, KOSMOS 93,6